Literatura piękna

Tłumaczenia literatury pięknej: Specyfika

Tłumaczenia literatury pięknej są jednymi z najstarszych tłumaczeń – ich historia sięga średniowiecza, kiedy to dzielni mnisi przepisywali skrupulatnie i bez wytchnienia misternie zdobione księgi, czasem pokusiwszy się również o ich tłumaczenie. Chociaż dzisiaj proces tłumaczenia wygląda inaczej i nie trzeba być mnichem, by tłumaczyć, zapotrzebowanie na tego typu usługi wciąż jest wysokie. Nowe wydawnictwa powstają bezustannie, a te już istniejące rozwijają się, poszukując nowych tłumaczy chętnych podjęcia się tego szczytnego zadania. Każdego dnia na świecie drukuje się tysiące książek, powstają nowe wydania i poprawki tłumaczeń już istniejących. Pomimo istnienia telewizji oraz Internetu, rynek wydawniczy wciąż ma się świetnie, a przychody z niego sprawiają, że ten konkretny dział tłumaczeń wciąż cieszy się zainteresowaniem i popularnością nawet pomimo tego, że ta pozornie prosta specjalizacja niesie ze sobą ogromną odpowiedzialność.

Szybka nawigacja:

1. Dobre tłumaczenie słabej książki
2. Ważna rola domestykacji
3. Oczekiwania fanów
4. Potrzeba tłumaczeń literatury pięknej

Dobre tłumaczenie słabej książki

Dobre tłumaczenie może uratować nawet słabo napisaną książkę, przyczyniając się do jej sukcesu na rynkach zagranicznych. Jeśli styl autora pozostawia wiele do życzenia i książka będzie trudna w odbiorze przez ubogie słownictwo i miałką fabułę, zapewne jego twórczość nie odniesie spektakularnego sukcesu w jego ojczystym kraju (oczywiście zdarzają się wyjątki – patrzę na ciebie, panie Grey). Mimo to, dobre tłumaczenie daje pisarzowi szansę na zabłyśnięcie za granicą. Mało który czytelnik sięgnie po oryginał mogąc nabyć tłumaczenie, dlatego to głównie na jego podstawie kształtuje on swoją opinię o dziele. Sprawny tłumacz, który nie trzyma się sztywno tekstu, jest w stanie zmienić kiepskie pióro w co najmniej przyzwoite, zachęcając do przeczytania i kupienia pozycji.

Ważna rola domestykacji

Czynnikiem, który decyduje o sukcesie książki jest często stopień jej domestykacji. Przy określaniu profilu potencjalnego czytelnika należy przemyśleć różnice kulturowe, a potem zastanowić się nad środkami koniecznymi do tego, by uczynić książkę zrozumiałą dla każdego. Nie jest niczym niezwykłym, że wiele pozycji zawiera elementy bliskie kulturze autora, ale już niekoniecznie bliskie kulturze czytelnika zagranicznego. Zbyt duża liczba obcych naleciałości może odstraszyć potencjalnego konsumenta, a zbyt duże upraszczanie – powodować wrażenie, że traktuje się go z góry. Doświadczony tłumacz potrafi odpowiednio zbalansować tekst tak, by nie popadać w żadną z tych skrajności, przygotowując przy tym tekst z uwzględnieniem zarówno kultury źródłowej, jak i docelowej. Przez to też tak ważne jest, by wybrać tłumacza obytego z kulturą i zorientowanego w realiach autora.

Oczekiwania fanów

W całym procesie wydawniczym nie można zapomnieć ani na chwilę o tych, do których książka ma trafić: o ludziach. Niektóre książki mają już ugruntowaną pozycję na zagranicznym rynku oraz spore grono zagorzałych fanów, dobrze zaznajomionych z oryginałem. Tak duża grupa odbiorców ma już swoje oczekiwania względem tłumaczenia i jeśli nie zostaną one spełnione, są w stanie znacząco wpłynąć nie tylko na wyniki sprzedażowe. Rozwścieczeni tłumaczeniem fani mogą domagać się ponownego tłumaczenia ich ulubionego dzieła, narażając wydawnictwo na dodatkowe koszta związane z przedrukiem i znalezieniem nowego, kompetentnego tłumacza literatury. Z tego też względu tak ważne jest, by tłumacz pracujący nad książką popularną w danym kraju jeszcze przed jej oficjalnym wydaniem nie tylko dysponował dobrą polszczyzną ale również wsłuchał się w głosy społeczności i sprostał często wysokim wymaganiom czytelników, radząc sobie z presją. Jeśli mu się uda, zapewne będzie wychwalany ponad wszelką miarę.

Potrzeba tłumaczeń literatury pięknej

Zapotrzebowanie na tłumaczenia literatury pięknej nie maleje, będąc stałym źródłem przychodu dla tłumaczy współpracujących z wydawnictwami. Dobre tłumaczenie książki jest kluczem do jej sukcesu na zagranicznym rynku, przekładającym się bezpośrednio na wyniki sprzedaży. Sama promocja dzieła nie wystarczy – to na barkach tłumacza spoczywa odpowiedzialność za ciepłe lub chłodne przyjęcie tytułu. Nie każdy tłumacz może umiejętnie przetłumaczyć powieść tak, by dobrze się ją czytało: potrzeba do tego wybitnej znajomości języka docelowego i tak zwanego „lekkiego pióra”, umiejętności doboru adekwatnych słów i pewnej elastyczności w interpretacji tekstu. Biorąc pod uwagę oczekiwania fanów znających język oryginału, inwestowanie w jak najlepszą jakość tłumaczenia jest sprawą nadrzędną, a zamiast wydawać wszystkie pieniądze na marketing warto zatrudnić kompetentnego tłumacza.

Nie ma jeszcze ocen.

Rozmiar
Kontrast